KONSTYTUCJA DLA NAUKI

Projekt ustawy oraz ustawy z przepisami wprowadzającymi

NARODOWY KONGRES NAUKI

NOWA JAKOŚĆ NAUKI

Narodowy Kongres Nauki

Projekt Narodowy Kongres Nauki było to największe i najważniejsze  przedsięwzięcie  w polskiej nauce od czasu zmian ustrojowych lat 1989-90. Pomysł zrodził się z coraz powszechniejszego w środowisku akademickim przekonania o konieczności głębokich systemowych zmian, które sprawią, że uprawiana w Polsce nauka zacznie odrabiać dystans do światowych liderów, a dyplomy polskich szkół wyższych będą cenione na równi z dyplomami dobrych uczelni z wiodących krajów Europy i Świata.

Pierwszym etapem był ogłoszony w lutym 2016 konkurs na opracowanie założeń nowej ustawy. Trzy wyłonione w konkursie zespoły pracowały nad założeniami nowego ładu w nauce i szkolnictwie wyższym od czerwca 2016, wyniki ich zostały ogłoszone 1 marca 2017.

Od października 2016 do czerwca 2017 odbyło się dziewięć konferencji programowych Narodowego Kongresu Nauki. Poświęcone one były kolejnym dziedzinom problematyki składającej się na funkcjonowanie nauki i szkolnictwa wyższego. Przedmiotem debaty był stan obecny i możliwości jego poprawy, w tym proponowane regulacje ustawowe. Podczas konferencji swoje stanowiska, jeszcze w trakcie prac, prezentowały zespoły przygotowujące projekty założeń do ustawy. Aby wciągnąć do dyskusji jak najszerszą reprezentację środowiska konferencje zorganizowano w dziewięciu ważnych ośrodkach akademickich Polski.

Zwieńczeniem projektu był Kongres, 19 i 20 września w Centrum Kongresowym ICE w Krakowie spotkało się prawie 3000 przedstawicieli środowiska akademickiego i zaproszonych gości reprezentujących gospodarkę, samorządy, świat polityki. Głównym punktem Kongresu była prezentacja projektu ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, nowej konstytucji dla nauki.

KONSTYTUCJA DLA NAUKI

Zmiany systemowe w nauce i szkolnictwie wyższym

INNOWACJE DLA GOSPODARKI

Komercjalizacja badań i partnerstwo z biznesem

NAUKA DLA CIEBIE

Społeczna odpowiedzialność nauki

Ustawa „Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce” obejmie całość problematyki związanej z tą dziedziną, dziś regulowaną przez cztery ustawy:  Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawie o stopniach i tytule naukowym,  ustawie o zasadach finansowania nauki, oraz ustawie o kredytach i pożyczkach studenckich.

Partnerzy merytoryczni

Polityka jakości, umiędzynarodowienie,

komercjalizacja wyników badań, oraz zmiany demograficzne

to tylko niektóre z zagadnień, które były omawiane podczas NKN

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego

Jarosław Gowin o Narodowym Kongresie Nauki

Szanowni Państwo,

jaroslaw_gowin

Chciałbym wyrazić moją głęboką wdzięczność za aktywne uczestnictwo w Narodowym Kongresie Nauki, podczas którego udało się nam stworzyć wspólnie nić zaufania pomiędzy środowiskiem akademickim, a ministerstwem nauki i szkolnictwa wyższego. Narodowy Kongres Nauki był zwieńczeniem niemal dwuletniej pracy nad przygotowaniem projektu ustawy o szkolnictwie wyższym i nauce, wielkim przedsięwzięciem intelektualnym i organizacyjnym, szczerym
i uczciwym dialogiem środowiska akademickiego z ministerstwem, oraz dyskusją nastawioną na szukanie najlepszych rozwiązań dla polskiej nauki i szkolnictwa wyższego. Jestem przekonany, że wprowadzenie w życie wydyskutowanych wspólnie rozwiązań, które znalazły się w projekcie  sprawi, że nauka w Polsce zacznie szybko odrabiać dystans jaki dzieli nas od światowych i europejskich liderów, a w nieodległej przyszłości dyplomy wielu polskich szkół wyższych będą wysoko cenione nie tylko w Polsce.

Po 1989 roku nie było reformy, która kształtowałaby się w tak intensywnym dialogu. Impuls do jej przeprowadzenia wyszedł ze środowiska akademickiego. W prace nad ustawą włączyła się wielotysięczna społeczność, która poczuwa się do odpowiedzialności za przyszłość polskich uczelni i nauki. W kształtowaniu debaty programowej wspierała nas Rada Narodowego Kongresu Nauki, złożona z przedstawicieli środowiska akademickiego reprezentujących dyscypliny naukowe i układ geograficzny całej polskiej nauki.

Mam głębokie przekonanie, że dobrze wykorzystaliśmy ostatnie dwa lata. Przedstawiony projekt ustawy daje zdecydowanie większą wolność światu akademickiemu. Cieszę się, że w dyskusji podczas Kongresu pojawiło się tak wiele głosów i wezwań, aby dobrze z tej wolności skorzystać. By wykorzystać tę wolność do stworzenia tego, co jest najważniejszą misją świata akademickiego, czyli kształcenia i prowadzenia badań na jak najwyższym poziomie.

W najbliższych latach czeka nas wiele zmian. Wprowadzimy nowe zasady ewaluacji. Zmienimy klasyfikację dyscyplin naukowych. Powiążemy uprawnienia do nadawania doktoratów i habilitacji z kategoriami naukowymi przyznanymi danej uczelni, czy instytutowi naukowemu. Gruntownie zmienimy model kształcenia doktorantów. Rozpoczniemy rozpisany na kilka lat  proces wyłaniania uczelni badawczych. Przyznamy uczelniom swobodę w zakresie określania własnych struktur organizacyjnych. Zmiany będziemy wprowadzać ewolucyjnie, w oparciu o starannie przygotowany, realistyczny harmonogram.

Bezcenną wartością osiągniętą w trakcie prac na projektem ustawy jest też to, że lepiej się wzajemnie poznaliśmy; że nawiązały się bliższe relacje między uczelniami i ludźmi nauki reprezentującymi różne dyscypliny. Mimo naturalnych różnic interesów prace nad docelowym modelem polskiego systemu szkolnictwa wyższego i nauki doprowadziły do autentycznej integracji środowiska akademickiego.

Po przyjęciu projektu ustawy przez rząd i skierowaniu jej do sejmu, planuję zorganizowanie wysłuchania publicznego. Będzie to kolejna okazja, by wszystkie zainteresowane strony mogły wyrazić swój stosunek do zaproponowanych rozwiązań prawnych. Bardzo liczę na Państwa aktywność w tej sprawie. Przed nami jest unikalna szansa na wspólne wypracowanie kompleksowych i spójnych rozwiązań stanowiących konstytucję polskiej nauki, określającej na wiele lat podstawy prawne i instytucjonalne, w których realizować będą Państwo swą misję i powołanie zawodowe.

Jarosław Gowin
wiceprezes Rady Ministrów, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego

Rada Narodowego Kongresu Nauki

profesor

Narodowy Kongres Nauki jest już za nami. Minister nauki i szkolnictwa wyższego i wicepremier Jarosław Gowin przedstawił na nim projekt nowej, całościowej ustawy o szkolnictwie wyższym i nauce i w naturalny sposób to ta ustawa wyznaczyła główną oś kongresowych debat. Kongres wykraczał jednak zdecydowanie poza funkcję otwarcia procesu konsultacji nowych regulacji prawnych. To była przede wszystkim poważna, głęboka dyskusja o wyzwaniach, które stoją przed polskimi instytucjami akademickimi i sposobach na sprostanie im. Kongres wieńczył trwający przez rok cykl konferencji programowych, na których, krok po kroku, wyłaniała się koncepcja rozwiązań, które znalazły swój wyraz regulacyjny w projekcie ustawy. Był to także bezprecedensowy rok budowania w środowisku akademickim więzi ponad granicami dyscyplin naukowych czy obszarów badań, w których zazwyczaj jesteśmy zamknięci. Pozwolił lepiej rozpoznać zróżnicowanie naszych sposobów pracy i definiowania osiągnięć, podejść do kształcenia studentów i młodej kadry naukowej, ścieżek kariery naukowej i organizacji badań. Lepiej rozumiemy także obawy i rzeczywiste ryzyka, które towarzyszą zmianom. Myślę, że jednak na Narodowym Kongresie Nauki łączyło nas przekonanie o konieczności zdecydowanego przełomu zorientowanego na promowanie wybitności w nauce i wysokiej, jakości kształcenia. Możemy różnić się jeszcze w opiniach, co do sposobu, jak te cele najlepiej osiągnąć, ale nie, co do ich zasadności.

Po przedstawieniu projektu ustawy możemy już rozmawiać o bardzo konkretnych rozwiązaniach, analizować potencjalne konsekwencje takich czy innych szczegółowych zapisów i zastanawiać się, czy zaproponowane ich ujęcie możliwie najlepiej służy wyzwoleniu potencjału polskiego środowiska akademickiego. Ostatecznie sukcesy i porażki polskiej nauki i kształcenia akademickiego będą zależały od aktywności konkretnych ludzi, a także zasobów, które będą stały do ich dyspozycji. Ramy prawne mogą jednak tym działaniom pomagać lub im przeszkadzać i prowadzić do marnotrawstwa sił i środków. Dlatego tak ważne jest dobre wykorzystanie czasu przeznaczonego na konsultacje projektu ustawy, zanim trafi ona do rządu, a następnie do posłów i senatorów.

Rok debat pod znakiem Narodowego Kongresu Nauki i projekt ustawy, którą bez przesady określamy mianem „konstytucji polskiej nauki”, sprawił, że już obecnie w wielu uczelniach rozpoczęły się prace nad koncepcjami nowych rozwiązań organizacyjnych i statutów. To początek fali innowacji w sektorze akademickim. Nasza ustawa otwiera szerokie pole dla eksperymentowania i porównywania, które rozwiązania okażą się najefektywniejsze. Nie możemy tej szansy zmarnować.

Pozostaje nam ufać, że także parlamentarzyści będą ponad podziałami obradować nad tym wypracowanym w dialogu środowiskowym projektem ustawy, gdy trafi w ich ręce i że nie potraktują go jako przedmiot sporów i rozgrywek politycznych, lecz jako dzieło patriotyczne. Nie waham się użyć tego określenia. Mamy bowiem doświadczenie historyczne pokazujące, że partykularyzm i odwrócenie się od dobra wspólnego prowadzi do obalenia ważnych reform, a to kończyło się źle dla Rzeczypospolitej. Niech teraz będzie inaczej!

Prof. Jarosław Górniak
Przewodniczący Rady Narodowego Kongresu Nauki
  • Wsparcie

    Upowszechnianie idei NKN

  • Priorytety

    Ustalenie listy priorytetowych obszarów programowych NKN

  • Konferencje

    Przygotowanie i podsumowywanie konferencji programowych

  • Program

    Zaopiniowanie programu NKN

  • Wdrożenie

    Przedstawienie opinii i zgłaszanie inicjatyw dotyczących NKN

Aktualności i analizy

Misją Narodowego Kongresu Nauki jest stworzenie warunków

dla systematycznego zmniejszania dystansu polskiej nauki i szkolnictwa wyższego

do światowej czołówki oraz kreowanie mechanizmów, dzięki którym

polska nauka będzie akceleratorem rozwoju rodzimej gospodarki

Konferencje programowe

timeline_pre_loader

19-20 czerwca 2017 – Warszawa

Ustrój i zarządzanie w szkolnictwie wyższym -konferencja współorganizowana przez Uniwersytet Warszawski

25-26 maja 2017 – Łódź

Finansowanie nauki i szkolnictwa wyższego – konferencja współorganizowana przez Politechnikę Łódzką we współpracy z Uniwersytetem Łódzkim

26-27 kwietnia 2017 – Gdańsk

Zróżnicowanie modeli uczelni i instytucji badawczych – kierunek i instrumenty zmian – konferencja współorganizowana przez Politechnikę Gdańską

29-30 marca 2017 - Lublin

Doskonałość edukacji akademickiej – jak przeorientować uczelnie na jakość kształcenia? – konferencja współorganizowana przez Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II

23-24 lutego 2017 - Poznań

Doskonałość naukowa – jak równać do najlepszych – konferencja współorganizowana przez Uniwersytet Adama Mickiewicza w Poznaniu we współpracy z PAN

26-27 stycznia 2017 - Katowice

Konferencja „Ścieżki kariery i rozwój młodej kadry naukowej”, odbyła się w dniach dniach 26-27 stycznia 2017 roku i była organizowana wspólnie z Uniwersytetem Śląskim i innymi śląskimi uczelniami.

8-9 grudnia 2016 - Wrocław

„Współpraca nauki z gospodarką i administracją dla rozwoju innowacyjności” była tematem konferencji zorganizowanej przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Politechnikę Wrocławską.

24-25 listopada 2016 - Toruń

Rozwój humanistyki i nauk społecznych w Polsce – Konferencja programowa Narodowego Kongresu Nauki, współorganizowana przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego i Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu.

20-21 października 2016 - Rzeszów

Umiędzynarodowienie – szansa i wyzwanie dla polskich uczelni – Konferencja inaugurująca prace Narodowego Kongresu Nauki, współorganizowana przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego i Uniwersytet Rzeszowski.

Logotyp Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego

 

Zespół ds. Organizacji
Narodowego Kongresu Nauki

Departament Nauki
Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego
ul. Hoża 20
00-529 Warszawa

nkn@nauka.gov.pl

Formularz kontaktowy