Konferencja programowa Narodowego Kongresu Nauki

Ścieżki kariery akademickiej i rozwój młodej kadry naukowej

Data konferencji:

26-27.01.2017

Współorganizator:

Uniwersytet Śląski w Katowicach

Opis konferencji

Z powodu wyczerpania limitu miejsc zakończyliśmy rejestrację na konferencję. Osoby, które nie będą mogły do nas dołączyć zapraszamy do oglądania transmisji na żywo na naszej stronie głównej

Informacje logistyczne dla tych którzy wybierają się do Katowic znaleźć można na stronie Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

W debacie o przyszłym kształcie szkolnictwa wyższego często pojawiał się wątek zróżnicowania ścieżek kariery akademickiej w związku z realizacją przez sektor akademicki różnych funkcji. Zwykle proponuje się rozróżnienie pomiędzy ścieżką naukową (naukowo-dydaktyczną), dydaktyczną i wdrożeniową. Postuluje się, by istniała możliwość wyboru pomiędzy tymi ścieżkami i osiągania awansu w oparciu o kryteria właściwe dla każdej z nich. Jednocześnie podkreśla się, że ścieżka dydaktyczna nie może być ucieczką dla uczonych, którzy nie sprawdzili się w roli badaczy. Jak zatem ująć te zróżnicowane formy zaangażowania w reguły oceny i system awansu zawodowego? Jak ująć kryteria oceny i awansu z perspektywy koncentracji na określonym rodzaju działalności? Na którym etapie założyć możliwość zróżnicowania ścieżki kariery? Czy wysokiej klasy jednolity doktorat powinien być wspólną bazą dla różnych ścieżek kariery, czy różnicowanie należy dopuścić na wcześniejszym etapie kariery?

Przyszłość polskiej nauki i szkolnictwa wyższego zależy od jakości kadry naukowej i dydaktycznej. Fundamentalną rolę w kształtowaniu tej jakości odgrywają studia doktoranckie i staże podoktorskie. Pod tym względem diagnoza sytuacji w naszym kraju nie jest korzystna. Dotyczy to zarówno samych studiów, jak i jakości doktoratów i habilitacji (przy istniejącym zróżnicowaniu między dyscyplinami i wydziałami). Jak podnieść poziom doktoratów i studiów doktoranckich? Jak zintensyfikować rozwój naukowców bezpośrednio po doktoracie? Jakich zmian wymaga system uzyskiwania stopni i tytułu naukowego, by działały one na rzecz rozwoju doskonałości naukowej, dydaktycznej i praktycznego wykorzystania wiedzy naukowej? Jak doprowadzić do tego, by dyplom doktora gwarantował gruntowną znajomość i umiejętność stosowania najbardziej nowoczesnego warsztatu badawczego?

Ważną kwestią ustrojową w kontekście kształcenia jest pozycja wydziału – podstawowej jednostki naukowej uczelni. To wydziały, a nie uczelnie są podmiotami uprawnień w zakresie nadawania stopni naukowych, co prowadzi do konkurencji wewnętrznej, wielokrotności uprawnień na uczelniach i braku elastyczności organizacyjnej w zakresie kształcenia doktorantów oraz ogranicza interdyscyplinarność kształcenia. Czy wydziały powinny być podmiotem wyposażanym w uprawnienia, czy też należy przywrócić pozycję suwerena uczelniom, a sposób wewnętrznej organizacji pozostawić ich rozstrzygnięciom statutowym? Czy uczelnie powinny mieć monopol nadawania stopni naukowych (jak np. w Niemczech), czy uprawnienia te należy nadal pozostawić także innym jednostkom naukowym nie mającym charakteru uczelni?

Problematyczne są dotychczasowe kryteria uzyskiwania uprawnień do nadawania stopni naukowych. Oparte są jedynie na spełnianiu warunku minimum kadrowego, a przecież doktoranci powinni być przede wszystkim kształceni w ośrodkach, w których prowadzi się intensywnie badania naukowe, co dokumentuje poziom publikacji, wdrożeń czy liczba realizowanych grantów i kontraktów badawczych. Jakie kryteria powinien spełniać podmiot uprawniony do prowadzenia studiów doktoranckich, nadawania stopnia doktora lub doktora habilitowanego?

Problemem jest też interdyscyplinarność. Przełomowe odkrycia dokonywane
są częstokroć ponad granicami wąsko zdefiniowanych dyscyplin. Problemy badawcze także nie uznają stworzonych przez tradycję i przepisy granic. W Polsce mury między dyscyplinami budowane są od momentu przyznawania dyplomów, po definiowanie minimów kadrowych w zakresie uprawnień. Co zrobić, by w procesie kształcenia młodej kadry zmniejszyć znaczenie sztucznych granic między dyscyplinami? Jak jeszcze bardziej otworzyć pole do realizacji ambicji naukowych ponad granicami prawnie i instytucjonalnie zdefiniowanych dyscyplin naukowych? Czy znieść centralny wykaz dyscyplin naukowych?

Fundamentalną kwestią jest też polityka kadrowa uczelni. Dotyczy to sytemu rekrutacji, ścieżki kariery, oceny i motywacji oraz stopni i tytułów naukowych. Bardzo duże znaczenie ma wsparcie finansowe rozwoju i poziom wynagrodzeń, które mogą uzyskiwać młodzi naukowcy, zwłaszcza wyróżniający się zaangażowaniem i efektami. Trzeba odpowiedzieć w tym zakresie na wiele pytań. Czy należy zróżnicować ścieżki kariery akademickiej na badawczą, wdrożeniową i edukacyjną? Jeśli tak, to jak to zrobić? Jak doprowadzić do poprawy standardów zatrudniania pracowników naukowych w oparciu o procedury konkursowe? Jak powinny wyglądać procedury awansu w sektorze nauki i szkolnictwa wyższego? Jak ukształtować proces oceny indywidualnej pracowników naukowych i dydaktycznych, by sprzyjało to motywacji do doskonalenia zawodowego i wzrostu jakości pracy badawczej i kształcenia? Jak ułatwić i stymulować mobilność kadr naukowych i dydaktycznych między sektorem akademickim a pozaakademickim i między ośrodkami akademickimi w kraju i za granicą? Jak powinno wyglądać finansowanie, by przyciągnąć do jednostek akademickich najbardziej utalentowanych absolwentów i zapewnić im warunki do rozwoju? Jakie zmiany prawne są potrzebne, by poprawić politykę kadrową w uczelniach i jednostkach badawczych?

Program konferencji

Pobierz program konferencji jako plik PDF (Pobierz plik PDF – Adobe Reader)

Wydawnictwo konferencyjne

Goście specjalni

Multimedia

Prezentacje

Wydrukuj stronę Wydrukuj stronę