Materiały dla mediów

Informacje dla mediów

Projekt: Narodowy Kongres Nauki –  Październik 2016 – Grudzień 2017

Było to największe i najważniejsze  przedsięwzięcie  w polskiej nauce od czasu zmian ustrojowych lat 1989-90. Zwieńczeniem projektu był Kongres, 19 i 20 września w Centrum Kongresowym ICE w Krakowie spotkało się prawie 3000 przedstawicieli środowiska akademickiego i zaproszonych gości reprezentujących gospodarkę, samorządy, świat polityki. Skalę zainteresowania Kongresem obrazuje fakt, że limit 2000 miejsc na 20 seminariów  towarzyszących sesjom i debatom plenarnym , poświęconych szczegółowym zagadnieniom związanym ze zmianami w świecie nauki, wyczerpał się w dwa tygodnie.

czytaj więcej

Kongres stanowił podsumowanie debaty jaka toczyła się podczas dziewięciu konferencji programowych NKN oraz innych spotkań i konsultacji, które trwały w Polsce przez półtora roku. W debacie tej wzięło udział ponad 7000 osób, z czego 5500 uczestniczyło w konferencjach programowych, na których wystąpiło 498 prelegentów.

Głównym punktem Kongresu była prezentacja założeń Ustawy 2.0, nowej konstytucji dla nauki i szkolnictwa wyższego, która obejmie całość problematyki związanej z tą dziedziną, dziś regulowaną przez cztery ustawy:  Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawie o stopniach i tytule naukowym,  ustawie o zasadach finansowania nauki, oraz ustawie o kredytach i pożyczkach studenckich. Poszczególnym obszarom regulowanym przez nową ustawę były poświęcone panele i seminaria. Kongres zajął się także wykorzystaniem funduszy krajowych i unijnych, służących rozwojowi badań naukowych, podstawowych i stosowanych, ich komercjalizacji, współpracy nauki z gospodarką oraz rozwojowi edukacji na poziomie wyższym.

Idea NKN

Pomysł Narodowego Kongresu Nauki zrodził się z coraz powszechniejszego w środowisku akademickim przekonania, że, mimo wielu powodów do dumy, ogólna sytuacja w polskiej nauce i szkolnictwie wyższym nie idzie w dobrym kierunku i wymaga systemowych zmian.  W ciągu ostatnich dwudziestu lat pod względem liczby osób z wyższym wykształceniem Polsce udało się dogonić, a nawet przegonić wiele krajów Europy Zachodniej. Niestety ten niewątpliwy sukces pociągnął za sobą spadek poziomu wyższego wykształcenia. Mimo iż powstaje wiele wybitnych doktoratów, średni poziom doktoratu także się obniżył i to samo można powiedzieć o habilitacji. Nauka w Polsce rozwija się wolniej niż w wielu innych krajach przez co polskie uczelnie zajmują niższe lokaty w międzynarodowych rankingach. Powoduje to odpływ najzdolniejszej polskiej młodzieży do zagranicznych uczelni o wyższej renomie, oraz brak zainteresowania zdolnych studentów i doktorantów z zagranicy studiowaniem w Polsce. Powszechne stały się też liczne niepożądane zjawiska, takie jak grzecznościowe recenzje, czy niewydolny system oceny punktowej naukowców, który stworzył cały przemysł pozornych konferencji i publikacji służących jedynie zdobywaniu punktów, a nie rozwijaniu nauki.  Dochodzi do tego fakt, że nauka w Polsce jest mocno niedoinwestowana, pod względem nakładów na badania nasz kraj jest na jednym z ostatnich miejsc wśród krajów OECD.

Z drugiej strony obecnie obowiązująca ustawa: Prawo o szkolnictwie wyższym, z roku 2005 była wielokrotnie nowelizowana i stała się nieprzejrzysta. Coraz więcej osób uważało, że systemowych zmian nie da się wprowadzić w oparciu o nowelizacje starej ustawy. W tej sytuacji powstał pomysł stworzenia zupełnie od podstaw nowego porządku prawnego w nauce i szkolnictwie wyższym w Polsce. Żeby jednak mogła to być ustawa w oparciu o którą nasza nauka zacznie nadrabiać straty do czołowych krajów Europy, a studenci będą się mogli w Polsce uczyć na uczelniach nie ustępujących poziomem  najlepszym uczelniom europejskim, która funkcjonować będzie co najmniej przez kilkadziesiąt lat, zapadła decyzja, aby pisać tę ustawę w procesie jak najszerszych konsultacji ze środowiskiem akademickim, przyglądając się rodzimym pomysłom i analizując z uwagą rozwiązania przyjęte w innych krajach. To właśnie idea Narodowego Kongresu Nauki.

Konkurs na założenia nowej ustawy

Pierwszym etapem prac nad nową ustawą było ogłoszenie przez MNiSW konkursu na przygotowanie założeń do nowej ustawy. Trzy zwycięskie zespoły przygotowały trzy koncepcje nie tyle konkretnych przepisów, co rozwiązań ustawowych we wszystkich dziedzinach, które ustawa ma objąć. Prezentacja efektów prac zespołów odbyła się 1 marca 2017 na Politechnice Warszawskiej.

Dziewięć konferencji programowych Narodowego Kongresu Nauki

Równolegle z toczącymi się pracami zespołów rozpoczął się cykl konferencji, podczas których środowisko naukowe dyskutowało o wszystkich istotnych zagadnieniach dotyczących sposobu funkcjonowania nauki i szkolnictwa wyższego. Aby zwiększyć zaangażowanie środowiska, konferencje odbywały się w kolejnych liczących się ośrodkach akademickich.

W październiku 2016 w Rzeszowie (Uniwersytet Rzeszowski) dyskutowano o umiędzynarodowieniu nauki i szkolnictwa wyższego.

Konferencja w Toruniu (Uniwersytet Mikołaja Kopernika) w listopadzie poświęcona była rozwojowi humanistyki i nauk społecznych.

W grudniu we Wrocławiu (Politechnika Wrocławska) świat akademicki wspólnie z przedstawicielami biznesu zastanawiał się nad tym jak poprawić współpracę między nauką i gospodarką.

W styczniu już w roku 2017 w Katowicach (Uniwersytet Śląski) tematem dyskusji były ścieżki kariery akademickiej.

Miesiąc później w Poznaniu (Uniwersytet Adama Mickiewicza) zastanawiano się jak podnieść poziom badań naukowych w Polsce.

W marcu w Lublinie (Katolicki Uniwersytet Lubelski) dyskutowano o doskonałości kształcenia na uczelniach, a szczególnie o tym jak oceniać doskonałość dydaktyczną.

W kwietniu w Gdańsku (Politechnika Gdańska) zastanawiano się nad wzbudzającym wiele kontrowersji tematem zróżnicowania typów uczelni ze względu na różne misje jakie realizują, czyli o podziale na uczelnie dydaktyczne (dzisiejsze wyższe szkoły zawodowe), dydaktyczno-badawcze (dzisiejsze uczelnie akademickie) oraz o wyłonieniu uczelni badawczych, które nawiązałyby równorzędną rywalizację z najlepszymi ośrodkami europejskimi.

W maju, w Łodzi (sześć łódzkich uczelni publicznych) tematem debaty były nowe zasady finansowania nauki i szkolnictwa wyższego.

Na ostatniej konferencji w czerwcu w Warszawie (Uniwersytet Warszawski) omawiano ustrój i sposób zarządzania uczelniami, między innymi nowe kompetencje i nowy sposób wyboru rektora i innych władz uczelni.

Informacja prasowa

Pliki do pobrania

Logotyp NKN
Animacja NKN
Zdjęcia

Kontakt dla mediów

Mariusz Srokol
tel.: 22 529-23-53
tel. kom.: +48 662 187 293
e-mail: mariusz.srokol@nauka.gov.pl

Katarzyna Nosek – szef biura prasowego
tel. +48 607 281 045
e-mail: katarzyna.nosek@nauka.gov.pl

Biuro Prasowe MNiSW
tel.: 22 52 92 651
e-mail: media@nauka.gov.pl